İtibar ve medya envanteri (örnek çalışma)
Örnek vaka
İtibar ve medya envanteri (örnek çalışma)
Bu örnek, itibarı zedelediği düşünülen yayınların sayısını ve etkisini delil niteliğinde ortaya koymak için izlenecek yöntemi gösterir. Tüm isimler ve olaylar yer tutucudur; kendi çalışmanızda [MÜVEKKİL], [KAYNAK] gibi alanları doldurun. Bu içerik hukuki görüş değildir.
1. Amaç ve kapsam
- İncelenen: [MÜVEKKİL] (kişi/kurum) ve bilinen yazım varyantları
- Dönem: [BAŞLANGIÇ TARİHİ] – [BİTİŞ TARİHİ]
- Kaynak türleri: haber siteleri, X, Facebook, Instagram, YouTube, TikTok, forum/blog
- Ölçüt: hangi içeriğin "olumsuz" sayılacağı baştan yazılı tanımlanır (ör. suç isnadı, kesin hüküm bildiren ifade, itibar zedeleyici nitelendirme)
2. Üç ayrı sayı kullanın
Tek bir toplam rakam yerine üç ölçü ayrı raporlanır; böylece rakamlar birbirine karıştırılmaz ve itiraza dayanıklı olur.
- Tespit edilen toplam yayın: envanterdeki tüm tekil URL/gönderi sayısı
- Olumsuz içerik: tanıma göre sınıflandırılmış yayın sayısı (lehe veya tarafsız haberler ayrı tutulur)
- Tekrar yayın: aynı haberin/ajans metninin farklı mecralardaki kopyaları (bağımsız iddia gibi gösterilmez, ancak yayılma etkisi olarak raporlanır)
3. Yıllara göre envanter tablosu
Her yıl için ayrı tablo tutun. Önerilen sütunlar:
- Tarih ve saat
- Kaynak / hesap
- Tam URL (veya gönderi bağlantısı)
- Konu ve içerikteki suçlayıcı ifade (kısa alıntı)
- Olumsuzluk sınıfı: olumsuz / tarafsız / lehe
- İddianın kaynağı: kim söylediği, hangi beyan veya belgeye dayandığı
- Tekrar yayın mı? (evet ise ilk yayının satır numarası)
- Arşiv bağlantısı ve ekran görüntüsü dosya adı
- Etkileşim (görüntülenme, beğeni, yeniden paylaşım) ve ölçüm tarihi
4. Haber taraması
- Arama terimleri: [AD SOYAD], yazım varyantları, unvan ve olay anahtar kelimeleri
- Aynı veya benzer isimli başka kişilerin sonuçlarını açıkça eleyin ve elenme gerekçesini not edin
- Ajans haberlerini (AA, İHA, ANKA vb.) tek kaynak olarak işaretleyin; kopyaları tekrar yayın sütununa bağlayın
- Yıl yıl ayrı tarayın; her aramanın tarihini, sorgusunu ve sonuç sayısını kayda alın
5. X (Twitter) taraması
Platform toplam sonuç sayısını vermez ve sonuçlar kişiselleştirilmiş olabilir; bu nedenle sayı, kaydedilen tekil gönderilerden oluşur.
- Gelişmiş arama: tüm kelimeler [AD SOYAD]; herhangi biri [ANAHTAR1] OR [ANAHTAR2]; hariç tutulacaklar [İSİM BENZERLERİ]; tarih aralığı dönem dönem
- Aramayı yıllara hatta aylara bölün; her parça için sorguyu ve tarihini kaydedin
- Her gönderi için bağlantı, tarih, hesap adı, metin ve etkileşim sayısını tabloya işleyin
- Gönderinin ekran görüntüsünü ve arşiv kaydını alın; silinebileceğini varsayın
- Tam sayı gerekiyorsa profesyonel sosyal medya izleme hizmeti veya platformun resmi veri erişimi kullanılır
6. Delillendirme
- Her kayıt için URL, yayın tarihi, erişim tarihi ve saati
- Ekran görüntüsü ve arşiv (ör. web arşivi) kaydı; dosyaların özet (hash) değerini saklayın
- Önemli içerikler için elektronik delil tespiti veya noter tespiti
- IP/log bilgisi yalnızca savcılık veya mahkeme kararıyla ilgili platform ve servis sağlayıcıdan istenebilir
7. Hukuki çerçeve notu
- Her olumsuz haber hukuka aykırı değildir; haber verme hakkı, kamu yararı ve ifade özgürlüğü ayrıca değerlendirilir
- Yargılamanın sonucu (ör. beraat), tek başına her beyanın gerçeğe aykırı olduğunu göstermez; gerekçeli karar ve kesinleşme durumu dosyaya alınmalıdır
- Yalan beyan, iftira veya kişilik hakkı ihlali gibi talepler için koşullar ayrı ayrı incelenir; bunu yetkili avukat yapmalıdır
8. Dilekçede güvenli ifade
"[BAŞLANGIÇ] – [BİTİŞ] dönemine ilişkin taramada [N] tekil haber URL'si ve [M] sosyal medya gönderisi tespit edilmiş, bunların [K] adedi olumsuz içerik olarak sınıflandırılmıştır. Tespit edilen içeriklerin tarihleri, bağlantıları ve ekran görüntüleri delil listesinde sunulmuştur. Platform kaynaklı sınırlamalar nedeniyle kesin toplamın bunlardan fazla olması mümkündür."